AZKEN SARRERAK

2016(e)ko otsaila 25

Normaltzat jotzen ditugu biolentzia matxistak eguneroko bizitzan

‘Indarkeria kontsumitzen dugu?’ txostenak nabarmendu du zein barneratuta dauden horrelako jarrerak, eta zein ondorio larriak dituzten, etxeko eta estetika-produktuen kontsumoan eta hirien planifikazioan

Publizitateak proposatzen duen emakume eredua eta egiazko emakumeak

«Kontsumo arruntean indarkeria matxistak naturalizatuta eta barneratuta daude». Hori da SETEM Hego Haizea gobernuz kanpoko erakundearen zuzendaritzapean hainbat erakunde eta talderen artean burutu den lan baten ondorio nagusia; «normaltzat jotzen dira gure gizartean eta, horren ondorioz, zailagoa da indarkeria matxistak ikustea». Hain zuzen ere, alarmak biolentzia episodioek ondorio berbideraezinak dituztenean pizten badira ere, gero eta garrantzi handiagoa ematen zaie nahi bada intentsitate txikiagokotzat jo daitezken indarkeria matxistei, ohituraren poderioz maiz ikusezin izan arren ondorio oso larriak dituztelakoan.

«Indarkeria matxisten eta kontsumo arruntaren» artean dauden loturak aztertzeko abian jarri zen lanak hiru alor aztertu ditu: etxea (elikagaiak eta etxeko produktuak), esparru pertsonala (kosmetika produktuak, arropa, tratamenduak...) eta esparru publikoa (herri eta hirietako mugikortasuna eta diseinua). Hiru alor horietan ikusi denez, indarkeria matxistak fenomeno hedatua dira «eta ondorio larriak dituzte gizabanakoen bizitzarako; bereziki eta nagusiki, emakumeentzat». Hiru mailatan antzeman dute biolentzia mota hori. Izan daiteke zuzenekoa, norbaitek nahita eta nabarmenki beste norbaiti kalte fisikoak eta psikologikoak eragiten dizkionean. Egiturazkoa, berriz, «gizartearen egituraren ondoriozko bidegabekerian eta desberdinkerian islatzen da». Azkenik aipatu dute askotan biolentziarekin identifikatzen zailena den indarkeria sinbolikoa; hau da, «adierazpen kulturalen eta lengoaiaren bitartez emakumeen menpekotasuna mantentzen duten sinboloen multzoa».

Lan gutxietsia

Etxeko esparruari dagokionez, azterlanak ondorioztatzen du «bizi garen sistemak, emakumea erosketen eta etxeko arduradun gisa erakusten duen publizitate-sistema batek bultzatuta, generoen rolak eta lanaren banaketa sexuala betikotzen» dituela. Inkestatutako emakumeen % 64,4k adierazi dute bakarrik arduratzen direla etxeko lanez (garbiketa, janarien prestaketa). Gizonen % 28,5 daude soilik egoera horretan. Gainera, lanaldi hirukoitzaren eta dena egitera behartzen dituen presioaren ondorioz (lana, etxea eta familia) emakumeek estres, neke eta ongiez maila altuagoak dituzte.Gizartean ez da aintzatesten familiaren inguruko betebeharrez arduratzea (emakumeen % 27,9 daude frustratuta horregatik). Emakumeen % 55,2k adierazten dute etxeko beste kideez gehiago arduratzen direla beren buruaz baino.

Emakumeen % 55,2k adierazten dute etxeko beste kideez gehiago arduratzen direla beren buruaz bainoku

Esparru pertsonala erreferentzia gisa hartuz, diote azpimarratzekoa dela «nork bere gorputza ez onartzearen eta gizartean estandarizatuta dagoen eredu estetikoak inposatzen duen feminitate-eredu bat ez lortzearen ondorioz jasaten den indarkeria psikologikoa». Bada, estetikoki erakargarria izateko presioak segurtasun falta eta autoestimu baxua eragiten ditu, eta horrek elikadura-nahasmenduak izatea ekar dezake, hala nola anorexia, bulimia, etab.
Gauzak horrela, 10 emakumetik batek adierazi du elikadura-nahasmenduren bat edo arazo gastrointestinalak izan dituela dieten ondorioz. Gainera, «nabarmentzekoak dira arropa kaltegarriak (takoiak, arropa estua, etab.) erabiltzearen ondoriozko arazo fisikoak eta kirurgia estetikoaren eta bestelako tratamendu estetiko batzuen eraginak. Are gehiago, emakumeen erdiak jasan du nolabaiteko indarkeria fisikoa, eta gizonen laurden batek jasan du gauza bera». Azterlanak ondorioztatzen duenez, produktu estetikoak norbere buruarekin hobeto eta seguruago sentitzeko baliabidetzat jotzen dira, baita segurtasun handiagoa izateko eta lan hobea edo bikotekidea aurkitzeko tresnatzat ere.

Emaitzen arabera, emakumeen % 42k jasaten dute alor horri lotutako indarkeria psikologikoa, handiagoa edo txikiagoa. Dena den, emakumeen eta gizonen arteko aldeak nabarmenak dira: gizonen arteko % 72,4k ez du nabaritzen estetikarekin erlazionatutako indarkeria psikologikorik, baina emakumeen artean ehuneko hori % 58,1eraino jaisten da. Arazo hori handiagoa da emakume gazteenen artean: % 28k maila ertaina/handia jasaten dute, 36 eta 50 urte artekoen % 20,5ek eta adin horretatik aurrerakoen % 14,7k.

Lanera joateko pentsatua

Aztertutako azken arloa esparru publikoa izan da, hiriak eta hirietako mugikortasuna analizatuz. Bestela esanda, mugikortasuna, hiriaren osaketa bezala, lanari lotutako lekualdaketa beharrei erantzuteko diseinatu da, ez familiaz eta zaintzaz arduratzeko. Gainera, diote, doako elkarguneak murriztuz doaz, eremu horiek pribatizatu ahala, tabernetako eta jatetxeetako terrazak kasu. Egoera horrek «sozializatzeko eta elkartzeko uneez gozatzeko aukera murrizten du emakumeentzat, baita erosahalmen txikiagoa duten kolektiboentzat ere (esaterako, adineko pertsonak, gazteak, etab.)”.

Emakumeen % 66,4k arriskua nabaritu dute bakarka, gauez eta kalean ibiltzean, eta % 59,4k benetako beldurra sentitu dute

Herri eta hirien urbanismoaren beste alderdi bat da emakumeek aisialdirako eta jarduera pertsonaletarako denbora laburragoa izateak, denbora luzeagoa behar baitute lekualdaketetarako, % 39,1 oinez ibiltzen baitira (emakumeen % 33,7k erabiltzen dute autoa lekualdatzeko, eta gizonen % 60,2k). Gainera, segurtasun faltak kalteberatasun-sentsazioa eta erasoak jasateko beldurra eragin ditzake, eta benetan jasan ditzakete ahozko erasoak, eraso fisikoak eta sexualak. % 66,4k arriskua nabaritu dute bakarka, gauez eta kalean ibiltzean, eta % 59,4k benetako beldurra sentitu dute.

Are gehiago, emakumeen heren bati gauzak esanez eraso egin diete eta beren lekualdaketa-ohiturak aldatu dituzte kalean erasoak jasateko beldurragatik. «Indarkeria-arriskuari aurre egiteko beren jokabidea aldatuz, banakako estrategiak bilatzea erabakitzen dute, erakundeei erantzukizunak eskatu beharrean. Alegia, indarkeriaren arazoa gero eta gehiago nabarmentzen eta salatzen den arren, modu pribatuan egiten zaio aurre, eta gizarteko babesgabetasuna ikusita, emakumeek beren kabuz bilatzen dituzte egiturazkoa eta sistemikoa den arazo baterako konponbideak», dio azterlanak.

Beste kontsumo mota baterako gida

SETEMek zuzendu duen proiektuan indarkerien eta kontsumoaren arloko erakunde adituek ere parte hartu zuten, prozesuan aholkularitza emanez, hala nola Mugarik Gabek eta Altekio Iniciativas hacia la Sostenibilidad erakundeak, Kolonbiako beste bi erakunderekin batera. Gainera, Oreka Sareak proiektua dinamizatu du, prozesu parte-hartzaileetan esperientzia duelako.
Azterlana «ezagutza sortzeko eta ikasteko prozesu kolektibo baten bitartez prestatu da, eta bertan, kontsumo arduratsuaren arloan lan egiten duten erakundeen eta erakunde feministen parte-hartzea sustatu da». Aipatutako datu eta gogoetez gain, prozesu horren emaitza izan da 'Indarkeria kontsumitzen dugu?' indarkeria matxistarik gabeko kontsumoa lortzeko hausnarketa-gida. Gida horrek, galdera-erantzun batzuen bitartez, «berdintasuna sortzen duten eta egungo antolamendu sozioekonomikoa sakonean aldatzea xede duten kontsumo aukerak sortzeko giltza batzuk eskaintzen ditu» eta hemen eskura daiteke, PDF formatuan eta gaztelaniaz.

¿Consumimos violencia?

iruzkinik ez:

Argitaratu iruzkina